Topkapı Sarayı’nda Bir Gün (IV.Avlu)
22 Ocak 2016
İstanbul Keşfi (194 yazı)
0 yorum
BerbatKötüEh İşteÇok İyiMükemmel Oy Ver
Loading...
Paylaşın

Topkapı Sarayı’nda Bir Gün (IV.Avlu)

Sarayı gezmeye devam ediyorum hem sarayın hemde yazımızın son bölümü IV. Avlu
Fatih Köşkü ile Kilerli Koğuşu arasındaki ufak yoldan IV. Avluya geçiş yapıyoruz.

IV. Avlu Bölümleri

  • Sofa Camii
  • Esvap Odası
  • Konyalı Lokantası
  • Mecidiye Köşkü
  • Kule/Gülhane Kapısı
  • Hekimbaşı Kulesi
  • Kara Mustafa Paşa/Sofa Köşkü
  • Mermer Sofa
  • Revan Köşkü
  • Bağdat Köşkü
  • İftariye Kameriyesi
  • Sünnet Odası
  • Havuz
  • İncirlik
  • Fil Bahçesi

Dördüncü Avlu veya Dördüncü Yer olarak adlandırılan Saray’ın bu bölümü, Lale Bahçesi ve Sofa-i Hümâyûn adı verilen terastan oluşmaktadır. Mermer Sofa da denilen havuzlu teras, 17. yy. ilk yarısında Sultan IV. Murad (1623–1640) ve Sultan İbrahim (1640–1648) döneminde Haliç tarafına doğru genişletilerek yeni köşkler yapılmıştır.

Avluya girerken hemen solumuzda bizi Sofa Camii karşılamakta.

Sofa Camii
Sultan II. Mahmud, Sultan III. Selim’in tahttan indirilmesi olayının Silahdarağa Köşkü’nde planlanması sebebiyle, 1809 tarihinde binayı yıktırarak, yerine Sofa Mescidini yaptırmıştır. Sultan Abdülmecid 1859’da Mecidiye Köşkü ve Esvab Odası’nı yaptırırken, mescidi tekrar yıktırarak bugünkü Sofa Camii’ni yaptırmıştır. Caminin Safvet tarafından yazılmış kitabesinden Hazine Kethüdalığı ve Hazine Koğuşu görevlilerinin namazlarının burada kılmaları için inşa edildiği anlaşılmaktadır.

sofa camii

Sofa Caminin hemen karşısında Mecidiye Köşkü ve Esvap odası bulunmakta.

Mecidiye Köşkü
Topkapı Sarayı’na en son yapılan binadır. Sultan Abdülmecid tarafından 1859 tarihinde Dolmabahçe Sarayı’nın mimarı Serkis Balyan Kalfa’ya yaptırılmıştır. Köşke ilk olarak Yeni Köşk denmişse de zamanla Sultan Abdülmecid’e atfen Mecidiye Köşkü olarak adlandırılmıştır.

mecidiye köşkü

Bodrum katındaki bazı duvarları ile daha aşağılarındaki istinat duvarları Bizans döneminden kalmadır. Padişahların Dolmabahçe ve Yıldız Sarayı’nda ikamet etmeye başlamasından sonra, padişahlar cülus, Hırka-ı Saadet ziyareti gibi törenlere iştirak için geldiklerinde bu köşkte dinlenmişlerdir.

Esvap Odası
Mecidiye Köşkü ile aynı dönemde, 19.yüzyıl ortalarında Avrupa tarzında yapılmıştır. Padişahların tören kıyafetlerinin muhafazası için kullanılmıştır.

Esvap Odası

Gülhane Kapısı
Mecidiye Köşkünün tam arka tarafında Gülhane Parkına açılan kapı bulunmaktadır.

topkapı sarayı

Bu bölümlezi gördükten sonra Esvap Odasının tam karşısındaki ara bahçeden Hekimbaşu Kuselinin yanından Sofa Köşkünün olduğu bölüme geçiyoruz

Hekimbaşı odası
Sarayın Birûn teşkilatına mensup sayıları 60–70 arasında değişen hekimler, kehhaller ve cerrahların başı olan Hekimbaşı’nın ismiyle anılan bir nevi eczanedir. Sarayda, hekimbaşı odasından başka iki eczane ve biri Harem’de olmak üzere beş hastane bulunmaktaydı.

Kara Mustafa Paşa/Sofa Köşkü
Padişahların Enderunlu içoğlanların spor müsabakalarını izlediği, toplantılar ve görüşmeler yaptığı köşk, geçirdiği onarımlardan sonra Türk rokokosu denilen üslubun ilk örneği olarak günümüze ulaşmıştır.

Sofa Köşkü

Biraz daha ilerleyince karşımıza Revan Köşkü çıkmaktadır

Revan Köşkü
Sultan IV. Murad’ın (1623–1640) Revan’ı fethetmesinin anısı için 1635’te yapılan köşk, Sofa-i Hümayûn’da Fatih Sultan Mehmed (1451–1481) döneminden beri var olan havuzun küçültülmesi ile kazanılan alanda yapılmıştır.
Padişahların da katıldığı Hırka-i Saadet Dairesi’nin pars adı verilen temizliği sırasında Kutsal Emanetler Revan Köşkü’nde muhafaza edilirdi. Bazı kaynaklarda bu köşk Sarık Odası olarak da geçer.

Revan Köşkü

Revan Köşkünün yanındaki havuzun ilerisinde Bağdat Köşkü ve İftariye Kameriyesi Bulunmaktadır

İftariye Kameriyesi (Mehtaplık)
Sultan İbrahim (1640–1648) döneminde yapılmıştır. Kameriye şeklinde olan tombak köşk, çıkıntı yapan konumuyla mermerlikten ayrılmış, alttaki bahçeler ile Haliç ve Galata’ya hâkim bir konuma getirilmiştir.

İftariye Kameriyesi

Ramazan aylarında padişahların burada iftar ettiği düşünülür. Bu nedenle İftariye adını almış olmalıdır. Yaz aylarına rastlayan bayram törenlerinde padişahların Enderûnluların bayram tebriklerini burada kabul ettiği ve aşağı bahçede yapılan spor gösterilerini seyrettiği kaynaklardan anlaşılmaktadır.

Bağdat Köşkü
Sultan IV. Murad’ın (1623-1640) Bağdad fethi anısına yaptırılan köşk, mermer terasın ucunda, daha önce burada var olan bir kule köşkün yerine, 1639 yılında muhtemelen Mimar Koca Kasım tarafından yaptırılmıştır.

bağdat köşkü

Son olarak İftariye Kameriyesinin yanında bulunan yapı ise Sünnet Odasıdır

Sünnet Odası
Saray’ın Galata’ya bakan en gösterişli cephesinde yer alan yazlık köşkün, Kanunî Sultan Süleyman döneminde (1520-1566) yapıldığı düşünülmektedir. Padişahın yazlık odası olarak tasarlanmış bu saray köşkünün, Sünnet Odası olarak anılmasının sebebi, Sultan III. Ahmed’in ( 1703–1730) şehzadelerinin sünneti sırasında bu köşkün kullanılmasından kaynaklanmaktadır.

Sünnet Odası
Kareye yakın planlı, tek odalı köşkün arkasında küçük bir kahve ocağı vardır. Cephesindeki mavi-beyaz renkte, saz üslubunda yapılmış olan çiniler 16. yüzyılın ünlü nakkaşı Şah Kulu’na aittir. Mekân 1640’da Sultan İbrahim (1640–1648) tarafından terasta yapılan düzenlemeler sırasında yenilenmiştir.

Yazımızı ve gezimizi burada bitiriyoruz başka bir gezi yazısında görüşmek üzere.

Topkapı Sarayı gezisine başlamadan önce her yazının aldında bulunn gezi planlarını mutlaka yanınızda alın

Gezi planlarını PDF olarak indirmek için tıklayınız.

IV.Avlu Gezi Planı
IV-avlu-gezi-plani


Yorumlar

Henüz yorum yok! İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yorum Yazın

Only registered users can comment.